ضرورت بهره‌وری بیشتر صنعت دام برای رقابت‌پذیری

افزایش هزینه‌های تولید، محدودیت منابع آب و انرژی، کمبود نیروی انسانی و تغییرات بازارهای جهانی، صنعت دامپروری و صنایع لبنی را در آستانه تحولات جدیدی قرار داده است؛ تحولاتی که فعالان این حوزه معتقدند عبور موفق از آن‌ها نیازمند افزایش بهره‌وری، توسعه همکاری‌های صنفی و بازنگری در برخی سیاست‌های حمایتی و تنظیم‌گری است.

به گزارش روابط عمومی اتاق بازرگانی اصفهان، بیستمین جلسه کمیسیون کشاورزی و صنایع وابسته اتاق بازرگانی اصفهان با محوریت بررسی چشم‌انداز صنعت دامپروری و صنایع لبنی برگزار شد و فعالان اقتصادی، تولیدکنندگان و مسئولان این حوزه ضمن بررسی چالش‌های پیش رو، بر ضرورت حرکت به سمت تولید محصولات با ارزش افزوده بیشتر، ارتقای رقابت‌پذیری و آمادگی برای حضور مؤثرتر در بازارهای جهانی تأکید کردند.

همکاری؛ حلقه مفقوده توسعه صنعت دام

محمدجعفر فوده، نایب‌رئیس اتاق بازرگانی اصفهان با تأکید بر ضرورت تقویت همکاری، همدلی و کار گروهی در صنعت دام و صنایع وابسته گفت: بسیاری از موفقیت‌های اقتصادی و صنفی در گرو انسجام و همکاری فعالان یک حوزه است.

وی با بیان اینکه صنعت دام و لبنیات کشور از نظر بسیاری از شاخص‌ها به استانداردهای جهانی نزدیک شده است، تصریح کرد: امروز تولید در این حوزه به سطح قابل توجهی رسیده، اما همچنان با چالش‌های متعددی روبه‌رو هستیم. اگر بتوانیم ظرفیت‌های موجود را از طریق همکاری‌های گسترده‌تر و تشکیل شرکت‌ها یا کنسرسیوم‌های مشترک میان واحدهای بزرگ و متوسط تجمیع کنیم، امکان دستیابی به نتایج بسیار بهتری فراهم خواهد شد.

فوده ادامه داد: تجربه نشان داده است که اقدامات پراکنده و فردی برای سرمایه‌گذاری یا توسعه فعالیت‌ها، در بسیاری از موارد با موفقیت کامل همراه نبوده است، اما همکاری جمعی می‌تواند ضمن کاهش هزینه‌ها، بهره‌وری، مدیریت و کیفیت تولید را نیز ارتقا دهد.

نایب‌رئیس اتاق بازرگانی اصفهان با تأکید بر اینکه افزایش بهره‌وری باید به عنوان یک اولویت جدی دنبال شود، خاطرنشان کرد: در شرایطی که امکان رقابت قیمتی با بازارهای جهانی محدود است، باید از طریق ارتقای بهره‌وری، بهبود کیفیت و توسعه همکاری‌های صنفی، زمینه رشد و پایداری صنعت را فراهم کنیم.

رقابت جهانی با کیفیت و نوآوری

سید وحید دزفولی، رئیس کمیسیون کشاورزی و صنایع وابسته و عضو هیئت نمایندگان اتاق بازرگانی اصفهان با اشاره به روند کاهشی قیمت جهانی شیر خشک، بر ضرورت حرکت صنایع لبنی به سمت تولید محصولات با ارزش افزوده بیشتر و استفاده از فناوری‌های نوین تأکید کرد.

وی با اشاره به سیاست‌های ارزی و صادراتی کشور افزود: بر اساس برخی برنامه‌های مطرح‌شده، قرار است مشوق‌هایی برای صادرکنندگان در نظر گرفته شود تا بتوانند از مزایای بیشتری در فرآیند صادرات بهره‌مند شوند. این اقدامات می‌تواند به بهبود شرایط صادراتی و افزایش توان رقابت فعالان اقتصادی در بازارهای بین‌المللی کمک کند.

دزفولی خاطرنشان کرد: در بازارهای جهانی، حتی افزایش جزئی قیمت محصولات می‌تواند به سرعت موجب جایگزینی تأمین‌کنندگان دیگر شود؛ از این رو ارتقای کیفیت، بهره‌وری و تنوع محصولات باید در اولویت واحدهای تولیدی قرار گیرد.

وی همچنین از برنامه‌ریزی برای بهره‌گیری از دیدگاه کارشناسان و صاحب‌نظران حوزه اقتصاد کشاورزی خبر داد و افزود: با توجه به تحولات بین‌المللی، از جمله تنش‌ها و جنگ‌های اخیر و تأثیر آن‌ها بر بازار انرژی، نهاده‌ها و مواد اولیه، پیش‌بینی می‌شود بازار جهانی غذا و محصولات کشاورزی با تغییرات قابل توجهی روبه‌رو شود.

عضو هیئت نمایندگان اتاق بازرگانی اصفهان تأکید کرد: آگاهی از روندهای جهانی و بررسی چشم‌انداز اقتصاد کشاورزی می‌تواند به فعالان این حوزه در تصمیم‌گیری‌های آینده کمک کند و زمینه برنامه‌ریزی بهتر برای مواجهه با تحولات پیش رو را فراهم سازد.

بهره‌وری؛ معیار ماندگاری در بازار

محسن حیدری، نایب‌رئیس کمیسیون کشاورزی و صنایع وابسته اتاق بازرگانی اصفهان با اشاره به چالش‌های پیش روی صنعت دامپروری و صنایع وابسته، بر ضرورت تدوین راهبردهای بلندمدت برای افزایش بهره‌وری و آمادگی فعالان این حوزه در شرایط رقابت جهانی تأکید کرد.

وی اظهار کرد: یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های آینده این صنعت، موضوع انرژی و اصلاح تدریجی ساختارهای حمایتی است. حذف برخی رویه‌های گذشته، اگرچه با دشواری‌هایی همراه بوده، اما در مواردی موجب کاهش زمینه‌های فساد و حرکت بازار به سمت تعادل شده است.

حیدری ادامه داد: اگر اقتصاد ایران به سمت تعامل گسترده‌تر با اقتصاد جهانی حرکت کند، صرفاً نباید به صادرات فکر کنیم؛ بلکه واردات و صادرات دو بخش مکمل یک نظام اقتصادی رقابتی هستند. در چنین شرایطی تولیدکنندگان ناگزیر خواهند بود کیفیت محصولات خود را افزایش دهند و هزینه‌های تولید را مدیریت کنند.

وی با تأکید بر نقش بهره‌وری در آینده صنعت دامپروری گفت: هرچه حاشیه سود کاهش پیدا کند، اهمیت بهره‌وری بیشتر خواهد شد. در بلندمدت، واحدهایی که بر پایه رانت، نهاده‌های ارزان یا ساختارهای غیرکارآمد فعالیت می‌کنند، توان ادامه رقابت را از دست خواهند داد و تنها بنگاه‌های بهره‌ور و حرفه‌ای در بازار باقی خواهند ماند.

هشدار درباره هزینه‌های تولید و قیمت‌گذاری دستوری

سیدعباس حسینی، رئیس کمیته دام و طیور کمیسیون کشاورزی و صنایع وابسته اتاق بازرگانی اصفهان با تشریح مهم‌ترین دغدغه‌های فعالان صنعت دامپروری، نسبت به افزایش هزینه‌های تولید، کمبود نقدینگی، مشکلات تأمین انرژی و نیروی انسانی و تداوم قیمت‌گذاری دستوری هشدار داد.

وی با اشاره به بررسی چشم‌انداز صنعت دامپروری در سال ۱۴۰۵ اظهار کرد: یکی از مهم‌ترین چالش‌های پیش روی این صنعت، افزایش شدید هزینه‌های تولید است. در سال‌های اخیر هزینه‌های مرتبط با تولید چندین برابر شده و این موضوع موجب کاهش شدید نقدینگی در واحدهای تولیدی و افزایش فشار مالی بر فعالان این بخش شده است.

حسینی افزود: کاهش توان نقدینگی واحدهای تولیدی می‌تواند در آینده بر روند خرید شیر خام و فعالیت صنایع وابسته از جمله کارخانه‌های تولید شیر خشک تأثیرگذار باشد و لازم است برای مدیریت این شرایط تدابیر مناسبی اندیشیده شود.

وی با انتقاد از تداوم سیاست قیمت‌گذاری دستوری تصریح کرد: در شرایطی که هزینه‌های تولید به طور مستمر افزایش می‌یابد، ادامه سیاست‌های قیمت‌گذاری دستوری می‌تواند فشار مضاعفی بر تولیدکنندگان وارد کند. به ویژه در شرایط فعلی که دولت به دلایل مختلف همچنان بر کنترل قیمت‌ها تأکید دارد، لازم است آثار این سیاست‌ها بر تولید نیز مورد توجه قرار گیرد.

اختلال در تجارت؛ آسیب طولانی‌مدت بر اقتصاد

مرتضی درخشان، مدیر پژوهش و بررسی‌های اقتصادی اتاق بازرگانی اصفهان، با اشاره به آخرین شاخص‌های اقتصادی کشور گفت: برآوردها نشان می‌دهد رشد نقدینگی در دهه‌های اخیر فاصله قابل توجهی با رشد واقعی اقتصاد داشته است.

مدیر پژوهش و بررسی‌های اقتصادی اتاق بازرگانی اصفهان همچنین با اشاره به اختلالات ایجادشده در تجارت خارجی کشور اظهار کرد: حدود ۸۲ درصد تجارت خارجی ایران از مسیرهای دریایی انجام می‌شود و با وجود انتقال بخشی از مبادلات به مرزهای زمینی و دریای خزر، همچنان نزدیک به ۷۰ درصد ظرفیت تجاری کشور با محدودیت مواجه است.

درخشان با استناد به آمار تراکنش‌های شاپرکی گفت: بررسی‌ها نشان می‌دهد تقاضای واقعی در اقتصاد ایران طی سه ماه پس از جنگ نسبت به مدت مشابه سال گذشته حدود ۴۸ درصد کاهش یافته است.

وی خاطرنشان کرد: میزان افت تقاضا در استان‌های مختلف یکسان نبوده و در تهران حدود ۴۱ درصد کاهش ثبت شده، در حالی که این شاخص در استان اصفهان حدود یک درصد کاهش را نشان می‌دهد.

تنوع‌بخشی؛ راهکاری برای پایداری دامداری‌ها

حسین ایراندوست، معاون بهبود تولیدات دامی سازمان جهاد کشاورزی استان اصفهان با تأکید بر ضرورت توجه به اقتصاد دامپروری گفت: در شرایط فعلی، آشنایی با مباحث اقتصادی و بازار برای دامداران به اندازه مسائل فنی و تولیدی اهمیت دارد.

وی با اشاره به مشکل کمبود نیروی انسانی در بخش کشاورزی و دامپروری افزود: تأمین نیروی کار مورد نیاز واحدهای تولیدی به یکی از چالش‌های جدی این بخش تبدیل شده است.

ایراندوست همچنین بر لزوم بهره‌گیری بیشتر از دانش روز و یافته‌های علمی در حوزه دامپروری تأکید کرد و گفت: فعالان این صنعت باید علاوه بر مباحث تولیدی، از آخرین دستاوردهای علمی و اقتصادی برای افزایش بهره‌وری استفاده کنند. دامداران نباید تنها بر تولید شیر متمرکز باشند و لازم است با تنوع‌بخشی به فعالیت‌های خود، از ظرفیت‌های دیگر مانند تولید دام زنده و گوساله پرواری نیز بهره ببرند.