در سمینار تحول مفاهیم شهری و مسیر حرکت به سوی شهرهای دانش بنیان، هوشمند و شناختی بررسی شد
رمزگشایی از شهر آینده؛ پیوند دانش، نوآوری و کیفیت زندگی
به گزارش روابط عمومی اتاق بازرگانی اصفهان، این سمینار با حضور حسین افشین، معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهور، معاون سیاستگذاری و توسعه معاونت علمی و دبیر شورای راهبری فناوری‌ها و تولیدات دانش‌بنیان، در اتاق بازرگانی اصفهان برگزار شد و بر ویژگی‌های شهرهای دیجیتال، هوشمند، دانش‌بنیان و شناختی، بر ضرورت تقویت ارتباط دانشگاه، صنعت، شرکت‌های دانش‌بنیان و مدیریت شهری و همچنین رفع موانع قانونی نوآوری و تجاری‌سازی فناوری تأکید شد.
ضرورت بازنگری در تنظیم‌گری دولت برای شکوفایی نوآوری
امیر کشانی، رئیس اتاق بازرگانی اصفهان، با تأکید بر ضرورت رفع موانع قانونی توسعه فناوری و تجاری‌سازی ایده‌ها اظهار داشت: دولت باید با بازنگری در مقررات و ایفای نقش تنظیم‌گر، زمینه فعالیت بیشتر بخش خصوصی را فراهم کند تا خلاقیت‌ها و ایده‌های نوآورانه به ثروت و ارزش اقتصادی تبدیل شوند.
وی با اشاره به اهمیت علم، فناوری، خلاقیت و توسعه اظهار کرد: یکی از موضوعات مهم در این حوزه، نحوه تنظیم‌گری و تداوم حمایت‌های دولت از فعالیت‌های خلاقانه و فناورانه است؛ چراکه این حمایت‌ها باید به شکلی باشد که زمینه رشد خلاقیت‌ها و تبدیل آن‌ها به ثروت فراهم شود.
رئیس اتاق بازرگانی اصفهان با اشاره به نگرانی بنگاه‌های اقتصادی برای ماه‌های آینده افزود: بسیاری از واحدهای تولیدی، از جمله شرکت‌های دانش‌بنیان، با دغدغه تأمین مواد اولیه و سرمایه در گردش مواجه هستند و لازم است دولت و بخش خصوصی با همکاری یکدیگر برای کاهش این نگرانی‌ها اقدام کنند.
کشانی ادامه داد: دولت می‌تواند از شرایط موجود برای بازتعریف نقش خود در اقتصاد استفاده کند و با بازنگری در نحوه مداخله و تنظیم‌گری، زمینه فعالیت مؤثرتر بخش خصوصی را فراهم آورد. مداخلات غیرضروری در اقتصاد می‌تواند فرصت‌های خلاقیت، نوآوری و رقابت را محدود کند. لازم است تجربه‌های گذشته در زمینه کنترل دستوری قیمت‌ها بررسی شود تا سیاست‌هایی که مانع شکل‌گیری فرصت‌های اقتصادی می‌شوند، دوباره تکرار نشوند.
وی همچنین با اشاره به انتخاب اصفهان به‌عنوان پایلوت شهر هوشمند، از این اقدام استقبال کرد و گفت: امیدواریم این فرصت زمینه بهره‌گیری بیشتر از ظرفیت‌های علمی، فناوری و اقتصادی اصفهان را فراهم کند و با همکاری بخش خصوصی و دولت، مسیر توسعه نوآوری در استان هموارتر شود.
از ایده تا ثروت؛ ضرورت تکمیل زنجیره ارزش دانش‌بنیان
حسین افشین، معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهور اظهار کرد: کشور در سال‌های گذشته برای توسعه شرکت‌های دانش‌بنیان، افزایش شتاب‌دهنده‌ها و گسترش مراکز نوآوری اقدامات متعددی انجام داده است، اما مسئله اصلی، نبود پیوند مؤثر میان ظرفیت‌های موجود است. دانشگاه‌های متعدد، نیروی انسانی توانمند، شرکت‌های دانش‌بنیان و صنایع قدرتمندی در کشور داریم، اما این ظرفیت‌ها لزوماً در قالب یک زنجیره منسجم کنار یکدیگر قرار نگرفته‌اند.
معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهور افزود: برای دستیابی به ارزش اقتصادی، باید زنجیره‌ای پیوسته از ایده تا محصول شکل بگیرد و شرکت‌های دانش‌بنیان بتوانند فناوری را به نوآوری و نوآوری را به قابلیت پایدار تبدیل کنند.
افشین با تشریح تفاوت میان فناوری، نوآوری و قابلیت بیان کرد: تولید یک محصول جدید به‌تنهایی به معنای ایجاد فناوری اثرگذار نیست؛ بلکه فناوری زمانی می‌تواند به پیشرفت کشور کمک کند که به نوآوری و سپس به ارزش اقتصادی، ثروت، اثر اجتماعی یا فرهنگی تبدیل شود. همچنین شرکت‌ها باید بتوانند محصولات خود را به‌صورت مستمر توسعه دهند و توانمندی‌هایشان را تکرار و به‌روزرسانی کنند.
وی در ادامه با اشاره به نقش محیط شهری در توسعه زیست‌بوم نوآوری تصریح کرد: اگر قرار است شرکت‌های دانش‌بنیان و نخبگان در یک شهر اثرگذار باشند، باید محیطی فراهم شود که امکان رشد، فعالیت و اثرگذاری برای آن‌ها وجود داشته باشد. در این زمینه، مدیریت شهری و استانداری‌ها نقش مهمی در ایجاد زیرساخت‌ها و تقویت ارتباط میان دانشگاه، صنعت، شرکت‌های دانش‌بنیان و مردم دارند.
معاون علمی رئیس‌جمهور با تأکید بر ضرورت شناخت الگوهای مختلف توسعه شهری گفت: شهرها را می‌توان از منظرهایی مانند شهر سنتی، شهر دیجیتال، شهر هوشمند، شهر دانشی، شهر خلاق و نوآور، شهر هوش مصنوعی‌محور و شهر شناختی بررسی کرد. این دسته‌بندی‌ها لزوماً یک مسیر خطی ندارند و ممکن است یک شهر هم‌زمان برخی از این ویژگی‌ها را داشته باشد؛ اما شناخت تفاوت آن‌ها می‌تواند به مدیران برای ترسیم مسیر تحول شهرها کمک کند.
وی همچنین میان شهر خلاق و شهر نوآور تمایز قائل شد و گفت: شهر خلاق، فرهنگ، هنر و دانش را به ایده و تجربه تبدیل می‌کند؛ اما در شهر نوآور، این ایده‌ها علاوه بر شکل‌گیری، به مرحله تجاری‌سازی و ایجاد ارزش نیز می‌رسند. به همین دلیل، خلاقیت و نوآوری باید در کنار یکدیگر تقویت شوند و مدیریت شهری برای شکل‌گیری زیست‌بوم موردنیاز آن‌ها برنامه داشته باشد.
زیست‌بوم نوآوری؛ ظرفیتی که باید وارد متن شهر شود
اسفندیار اختیاری، معاون سیاستگذاری و توسعه معاونت علمی و دبیر شورای راهبری فناوری‌ها و تولیدات دانش‌بنیان افزود: این استان از شهرهای نمونه در نظام ملی نوآوری کشور است و ظرفیت‌های متعددی از جمله شهرک علمی و تحقیقاتی، مراکز نوآوری، مراکز رشد، شتاب‌دهنده‌ها، فضاهای کار اشتراکی و مراکز کارآفرینی دانشگاهی را در اختیار دارد؛ اما پرسش اساسی این است که این ظرفیت‌ها تا چه اندازه توانسته‌اند با مردم ارتباط برقرار کنند و در حل مسائل شهری به کار گرفته شوند.
معاون سیاستگذاری و توسعه معاونت علمی ادامه داد: اگرچه اصفهان از ظرفیت‌های علمی و فناوری برخوردار است، باید بررسی کنیم که چرا این ظرفیت‌ها به اندازه کافی در بدنه شهر دیده نمی‌شوند و چرا همچنان در بسیاری از فرایندهای اداری، شهروندان برای انجام کارهای خود ناچار به مراجعه حضوری و پیگیری مکاتبات هستند.
اختیاری با اشاره به مشکلات زیست‌محیطی و شیوه‌های سنتی توسعه شهری افزود: هنوز در برخی موارد، هنگام صحبت از توسعه صنعتی، صنایعی مطرح می‌شوند که آب‌بر و آلاینده هستند و می‌توانند مشکلات متعددی برای شهرها ایجاد کنند؛ درحالی‌که باید با بهره‌گیری از دانش و نوآوری، در شیوه‌های تصمیم‌گیری و توسعه شهری بازنگری کنیم.
دبیر شورای راهبری فناوری‌ها و تولیدات دانش‌بنیان تأکید کرد: تحقق این مفهوم صرفاً به معنای استفاده از فناوری‌های پیشرفته نیست، بلکه دانش و نوآوری باید در تصمیم‌گیری‌ها، فرایندهای اجرایی و حل مسائل روزمره شهروندان نقش داشته باشند. نمی‌توان دانش‌بنیان بودن را صرفاً به فعالیت شرکت‌های دانش‌بنیان در محدوده‌ای خاص محدود کرد و انتظار داشت سایر بخش‌های شهر بدون ارتباط با این ظرفیت‌ها به فعالیت خود ادامه دهند.
وی با بیان اینکه تحقق شهر دانش‌بنیان نیازمند همکاری همه بخش‌های مدیریت شهری است، گفت: این هدف با فعالیت یک دستگاه محقق نمی‌شود و استاندار، فرماندار، اعضای شورای شهر، مدیران دستگاه‌های صنعتی، محیط‌زیست و سایر بخش‌های مرتبط باید در کنار یکدیگر برای تحقق آن برنامه‌ریزی کنند.
