یادداشت رحیم نصر، رئیس انجمن صنعت ریختهگری استان اصفهان
صنعت ریختهگری؛ پیشران فراموششده توسعه صنعتی اصفهان
صنعت ریختهگری را بیتردید میتوان «مادر صنایع» نامید؛ صنعتی که پایه و اساس بسیاری از فعالیتهای تولیدی به شمار میرود. اگر زنجیره ذوب فلزات، ریختهگری و متالورژی از ساختار صنعت حذف شود، عملاً بسیاری از صنایع دیگر امکان ادامه فعالیت نخواهند داشت، چرا که مواد اولیه و قطعات مورد نیاز آنها در همین بخش تولید میشود.
اصفهان؛ قطب ریختهگری ایران در تنگنای توسعه
استان اصفهان سالها است به عنوان یکی از قطبهای اصلی صنعت ریختهگری کشور شناخته میشود. شکلگیری صنایع بزرگی همچون فولاد و ذوبآهن، زمینه رشد و توسعه این صنعت را در استان فراهم کرده و موجب شده است اصفهان به یکی از مهمترین مراکز تولید قطعات ریختهگری در ایران تبدیل شود. با این حال، این صنعت امروز با چالشی جدی روبهرو است؛ چالشی که بیش از هر چیز به محدودیتهای توسعه بازمیگردد.
توقف توسعه، برای هر صنعتی به معنای آغاز افول آن است. همانگونه که یک درخت یا یک موجود زنده برای بقا نیازمند رشد است، صنعت نیز بدون امکان توسعه، به تدریج توان رقابت خود را از دست میدهد. محدودیتهای موجود برای توسعه واحدهای ریختهگری در اصفهان، آینده این صنعت راهبردی را با ابهام مواجه کرده است.
در چنین شرایطی، سیاستگذاران باید راهکاری عملی برای تداوم فعالیت این صنعت اتخاذ کنند. یکی از پیشنهادهای قابل بررسی، ایجاد یک شهرک تخصصی فولاد و ریختهگری در خارج از محدودههای دارای محدودیت زیستمحیطی است؛ شهرکی که علاوه بر تمرکز واحدهای صنعتی، از زیرساختهای مدرن و فناوریهای نوین نیز بهرهمند باشد.
انرژی خورشیدی؛ پشتوانه توسعه صنایع انرژیبر
امروز توسعه نیروگاههای خورشیدی، فرصت مناسبی برای چنین طرحهایی فراهم کرده است. ایجاد نیروگاههای خورشیدی در کنار شهرکهای صنعتی میتواند بخش قابل توجهی از نیاز انرژی واحدهای تولیدی را تأمین کند و وابستگی آنها به شبکه برق را کاهش دهد. این موضوع علاوه بر افزایش پایداری تولید، گامی مهم در مسیر استفاده از انرژیهای پاک و کاهش آلایندههای زیستمحیطی خواهد بود.
ایران و بهویژه استان اصفهان از تعداد بالای روزهای آفتابی در طول سال برخوردار هستند؛ ظرفیتی طبیعی که تاکنون آنگونه که باید از آن بهرهبرداری نشده است. تبدیل این انرژی خدادادی به برق پاک، نه تنها بخشی از مشکل ناترازی انرژی کشور را کاهش میدهد، بلکه زمینه توسعه صنایع انرژیبر از جمله ریختهگری را نیز فراهم میکند.
همافزایی دولت و بخش خصوصی، شرط جهش تولید
البته تحقق این هدف بدون برنامهریزی منسجم امکانپذیر نیست. تدوین برنامههای کوتاهمدت، میانمدت و بلندمدت، سرمایهگذاری در زیرساختهای انرژی، حمایت از توسعه شهرکهای تخصصی و تسهیل فعالیت بخش خصوصی، مهمترین اقداماتی است که باید در دستور کار قرار گیرد.
در کنار نقش دولت، صنعتگران نیز آمادگی دارند سهم خود را در این مسیر ایفا کنند. فعالان صنعتی بارها نشان دادهاند که برای توسعه تولید، سرمایهگذاری و استفاده از فناوریهای نوین آمادگی دارند و این همکاری میتواند زمینهساز جهشی تازه در صنعت ریختهگری و سایر صنایع وابسته باشد.
اگر بستر مناسب برای توسعه این صنعت فراهم شود، علاوه بر تأمین نیازهای داخلی، ظرفیت صادرات محصولات ریختهگری نیز به شکل قابل توجهی افزایش خواهد یافت. بسیاری از واحدهای تولیدی اصفهان هماکنون در بازارهای صادراتی حضور دارند و با رفع موانع توسعه، این ظرفیت میتواند به یکی از مزیتهای مهم اقتصادی استان و کشور تبدیل شود.
صنعت ریختهگری، تنها یک بخش تولیدی نیست؛ بلکه ستون فقرات توسعه صنعتی کشور است. حمایت از این صنعت، سرمایهگذاری برای آینده تولید، اشتغال و صادرات ایران خواهد بود.
