یک شاخص، یک تحلیل (شاخص اشتغال غیر رسمی)

مروری کوتاه بر شاخص‌های اثر گذار بر محیط کسب و کار

• تحلیل شماره 2 ( شاخص اشتغال غیر رسمی)

نرخ اشتغال غیررسمی نشان می‌دهد چه سهمی از کل شاغلان کشور، بدون پوشش کامل بیمه، قرارداد رسمی، مالیات و حمایت‌های قانونی بازار کار فعالیت می‌کنند.

مقایسه نرخ اشتغال غیررسمی ایران با کشورهای منتخب

منبع: محاسبات بر اساس داده‌های بانک جهانی، مرکز آمار ایران

نمودار نشان می‌دهد بخش بزرگی از نیروی کار کشور، حتی باوجود شاغل بودن، در فضای رسمی و قابل رصد اقتصاد فعالیت نمی‌کند. این شاخص برای فعالان اقتصادی مهم است، چون بالا بودن اشتغال غیررسمی می‌تواند کیفیت رقابت، هزینه نیروی کار، بهره‌وری و امکان برنامه‌ریزی بنگاه‌ها را تحت تأثیر قرار دهد.

بنابراین وضعیت ایران در این شاخص نشان می‌دهد:

• بخش مهمی از بازار کار ایران خارج از چارچوب رسمی بیمه، مالیات و قرارداد فعالیت می‌کند.
• بهره‌وری نیروی کار پایین می‌ماند، چون اشتغال غیررسمی معمولاً با آموزش، امنیت شغلی و مسیر رشد حرفه‌ای کمتری همراه است.
• بالا بودن اشتغال غیررسمی باعث می‌شود امنیت شغلی و اجتماعی خانوارها پایین بیاید، فقر شاغلان بیشتر شود و شکاف میان افراد برخوردار از حمایت‌های قانونی و افراد بی‌پشتوانه عمیق‌تر شود.
• درآمد دولت و صندوق‌های بیمه‌ای کاهش می‌یابد و فشار مالی بیشتری بر بخش رسمی اقتصاد وارد می‌شود.